Ends of TV

W dniach 29. czerwca – 1. lipca odbyła się w Amsterdamie międzynarodowa konferencja „Ends of Television”, zorganizowana przez Amsterdam School for Cultural Analysis. W dość upalnym w tych dniach mieście, w pozbawionych klimatyzacji (bo przecież temperatury oscylujące wokół 30 stopni nie są w Amsterdamie czymś zwyczajnym) salach University of Amsterdam dyskusje dotyczyły problematyki, którą organizatorzy sformułowali następująco:

Is TV as we know it dead? Does TV Studies have any relevance in a world of media convergence? Are we at risk of becoming gravediggers of an obsolete medium rather than innovators in a cross-medial regime? The conference will address some of the central frames through which TV has been analyzed to test their relevance in an age where digitalization and convergence is redrawing the boundaries of media and of disciplines. Rather than accept the narrative of obsolescence or the nostalgia of seclusion, the conference aims at seriously analyzing both the contemporary specificity of TV and the challenges thrown up by new developments in technology and theory. For example: What is the specificity of the TV image in an environment suffused with moving images? Has the spectator of TV changed in a media world that begs „interaction”? How does the relevance of ideology-critique and propaganda fare in the age of surveillance? Is the educational role of TV obsolete with the triumph of market logics?

Depending on how these and other questions are answered, TV Studies must rethink its own status as a discipline, beginning with its own position vis-à-vis Film Studies and New Media Studies. Do such separations still hold analytical purchase? What old concepts need reformulation, and what areas of study (e.g. cultural studies, philosophy, sociology, anthropology, political science, art history) can we both borrow from and enrich?

Tematyka zostala więc zakreślona bardzo szeroko, co znalazło odzwierciedlenie w referatach: od wystąpień poświęconym telewizji kultur tubylczych i mniejszości (Jo Smith z Victoria University w Wellington, Nowa Zelandia zaprezentowala przypadek telewizji maoryskiej a Sanna Valtonen i SAnna Ojajärvi z uniwersytetu w Helsinkach zastanawiały się nad tym, czy jest możliwa telewizja społecznościowa w warunkach fińskich), przez wystąpienia sięgające wczesnej epoki telewizji i poddające rewizji jej związek ze sztuką mediów (Matthias Thiele z Dortmundu), referaty zainteresowane zmianami w obrębie tradycyjnych telewizyjnych strategii (interesującym głosem była prezentacja badaczek z uniwersytetów w Oslo i Antwerpii poświęcona przemianie dotyczącej spikerek) po zagadnienia związane z procesami konwergencji (bardzo interesującym punktem widzenia był referat Joachima Ardelta na temat tzw. „webisodes” czyli zawartości audiowizualnej tworzonej na potrzeby platform mobilnych (w tym przypadku sieci komórkowych).

Mój referat wpisywał się w wątek hybrydyzacji telewizji w dobie Internetu – pokazałam bowiem, jak zmobilizowana została transmedialna aktywność użytkowników wokół tekstów telewizyjnych i rozrywkowych, co w konsekwencji przyczyniło się do zmiany o charakterze politycznym (wybrałam przykład niesławnej wypowiedzi Ewy Sowińskiej, ówczesnej Pani Rzecznik Praw Dziecka na temat orientacji jednego z bohaterów Teletubisiów). Aktualnie pracuję nad abstraktem na bazie tego tego wystąpienia przygotowywanym dla projektowanej publikacji poświęconej telewizji w Europie Srodkowej i Wschodniej. Drugim wystąpieniem z Polski był referat dr Mirosława Filiciaka ze Szkoły Wyższej Psychologii Stosowanej w Warszawie, także poświęcone telewizji w nowej ekologii medialnej – tematem wystąpienia dr. Filiciaka było zjawisko korzystania z tekstów telewizyjnych poza oficjalnymi kanałami dystrybucyjnymi (czyli, mowiąc popularnie, choć nie do końca ściśle, „sciągania plików”). Bardzo interesujący był wniosek o tym, że cały obszar aktywnosci użytkowników (odbiorców) jest zupełnie „niewidzialny” na powierzchni tradycyjnych ilościowych badań odbioru oraz pzostaje poza zasięgiem reklamodawców – także z tego punktu widzenia jest jasne, że telewizja, o której mówimy, nie jest tą samą telewizję, co jeszcze kilka lat temu…

Nie bez powodu najczęściej powtarzającą się podczas konferencji formułą było „umarł król, niech żyje król” – serwisy takiej jak popularny YouTube czy amerykańskie Hulu.com z jednej strony zagroziły telewizji w jej tradycyjnej formie z drugiej jednak pokazują wyraźnie, że tym czego szukamy w sieci najczęściej, jest… telewizja. Stąd innym popularnym konceptem, znanym z teorii telewizji, było przywołanie telewizji jako „obiektu podróżującego”.

W trakcie trzydniowej konferencji zaplanowano ponad 60 wystąpień, trudno byłoby więc dać obraz wszystkiego, co działo się podcas paneli i w trakcie dyskusji. jest zresztą rzeczą charakterystyczną pewna istotna różnica (wciąż jeszcze zauważalna) między konferencjami w Polsce oraz tym międzynarodowymi, w ktorych zdarzyło mi się uczestniczyć: podczas naszych krajowych konferencji można odnieść wrażenie, że najważniejsze są prezentacje, a dyskusja rodzi się w bólach i często ogranicza do ataku wybranego stanowiska / prelegenta. W Amsterdamie było jednak inaczej: wszyscy zebrani rozumieją, że 15 minut to czas na zasygnalizowanie wątkow do dyskusji, bo dyskusja to właśnie najważniejsza część całego przedsięwzięcia, dyskusje najczęściej zresztą przenosiły się w kuluary, a jeśli były żywiołowe, to był to wystarczający dobry powód, żeby przedłużyć całą sesję. U nas zbyt często jeszcze bywa odwrotnie: przedłużone bywają sesje, bo występujący nie mają w zwyczaju pilnować dyscypliny czasowej, a na dyskusję już brak miejsca.

Rzecz jesna tego typu olbrzymie przedsięwzięcia są też swoistym targowiskiem próżności i coraz częściej myślę, że życie konferencyjne domagałoby się własnej etnografii (oczywiście jest znana powieść Lodge’a, ale to literatura).

I jeszcze inspiracje: najbardziej inspirującym dla mnie zdarzeniem był wykład Mimi White, poswięcony jednemu z tych tekstów telewizyjnych, których wręcz nie zauważamy. Chodziło o coś bardzo trywialnego i amerykańskiego jednocześnie, program Barry’ego Chappella, „Fine Art Showcase”, który jest zwykłą aukcją dzieł plastycznych (najczęściej malarstwa), specyficzną formą telezakupów. Program, który ma swoją wierną publiczność, ale „nie istnieje” w sensie telewizyjnym – nie przyciąga reklamodawców, nie figuruje w  tradycyjnym programie telewizyjnym (funkcjonuje w ramach pasma, Celebrity Shopping Network które jest dostępne każdemu, kto wykupi sobie „okienko”). Ma swoją stronę, która jednak nie jest stroną typowo telewizyjną, raczej sprzedażową. Mimi White mówiła o tym, jak trudno było namierzyć program Chappella za pmocą choćby programu telewizyjnego (wiadomości o aktualnych miejscach w ramówce to wyraźnie novum na stronie internetowej), co stało się dla niej asumptem do ukucia terminu „apparitional TV”, czyli telewizji-zjawy, telewizji-pozoru. Konsekwentnie budowana narracja pokazała, mistrzostwo Mimi White w tym, co uważam za charakterystyczne dla wartosciowej teorii telewizji: może dotyczyć trywialnego obiektu, ale sama nie może być trywialna. Wystąpienie Mimi White było także kontrastowe w stosunku do gwiazdorskiego show Toby Millera, który dość interesujące myśli podawał w iście telewizyjnym stylu, adresowanym wyraźnie do młodzieżowego odbiorcy.

Być może zresztą to jest najbardziej inspirujące – różnorodność nie tylko podejść badawczych i metodologii, ale także stylów bycia. Ostatecznie bowiem akademicy w różnym wieku i z różnych miejsc integrowali się podczas przyjemnych wieczornych bankietów (upalny wieczór w Amsterdamie to podobno rzadkość, więc wszyscy chętnie celebrowali) – nie od dziś wiadomo, że kuluary to podstawa każdej dobrej konferencji…

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s