Monthly Archives: Grudzień 2008

wykład 8. media nowej generacji a praktyki twórcze

Ostatnie wykłady dotyczyły w dużej mierze tematów pokrewnych; nie inaczej będzie i tym razem. Tyle tylko, że punkt ciężkości przesuwa się w kierunku praktyk kreatywnych umożliwianych przez kulturę samplingu, remiksu, mash-upów i plądrofonii. To ostatnie pojęcie jest bardzo udanym przyswojeniem angojęzycznego plunderphonics, terminu zaproponowanego jeszcze w połowie lat 80. przez Johna Oswalda. W centrum moich jutrzejszych rozważań znajdzie się żywo dyskutowana kategoria praw autorskich, a raczej pewnego przemieszczenia w jej obrębie, jakie dokonało się wraz z dominacją korporacjonistycznych polityk późnego kapitalizmu. Inspiracją jest oczywiście znana książka Lawrence’a Lessiga (możliwa do sciągnięcia, patrz linki obok), pojawi się więc problematyka związana z copyleft, kulturą niezależną oraz Creative Commons, ale pretekstu do rozważań dostarczą nam działania kolektywu Negativeland, któremu zawdzięczamy pojęcie culture jamming i który zasłynął m.in. dzięki procesowi wytoczonemu artystom przez Bono i kolegów, czyli U2. Artyści spod znaku Negativeland mają na koncie nie tylko plądrofonię audio, ale i wideo, co zostało zobrazowane w dokumencie Craiga Baldwina „Sonic Oulaws”. Oto fragment filmu dostępne na YouTube:

Przykład krytycznego kolażu video:

Rzecz jasna ważnym kontekstem są tutaj wcześniejsze praktyki artystyczne filmu eksperymentalnego, od cut-ups Burroughsa oraz tzw. found footage poczynając.

Reklamy

wykład 7. Wikinomia

Jutrzejszy wykład częściowo będzie kontynuacją niektórych wątków zapowiedzanych tydzień temu (powrócimy do pojęcia crowdsourcingu). Głównym przedmiotem zainteresowania będą natomiast przemiany w obszarze dyskursu reklamy, związane z ekonomią opartą na współpracy i kulturze uczestnictwa (wikinomics, wikinomia). Zwłaszcza zaś przyjrzę się temu, jak dyskurs reklamy radzi sobie z taktykami oporu znajdującymi wyraz w postaci praktyk medialnych nowej generacji (zajmiemy się więc w dużej mierze subvertisingiem, ale także marketingiem wirusowym wychodząc od działań culture jamming). Chcąc, nie chcąc, popadam w żargon będący niezamierzoną parodią dyskursu reklamowego 🙂 Dociekliwych – w przypadku konieczności rozjaśnienia użytych przeze mnie terminów – odsyłam jak zwykle do Wikipedii. Miejsca, od ktorych warto zacząć: www.wikinomics.com/blog oraz www.adbusters.org.

Filmiki na dzisiaj (jutro):

Wersje oryginalne:

Spoof:

2 ciekawe spotkania (gender studies)

W najbliższych dniach w Krakowie odbędą się dwa interesujące spotkanie poświęcone tematyce genderowej. Najpierw jutrzejsze:

Klub Krytyki Politycznej w Krakowie zaprasza na spotkanie wokół książki Judith Butler – „Uwikłani w płeć”.
08.12 (poniedziałek), godz. 19.00, Klub Pod Jaszczurami.

W panelu udział wezmą: Anna Laszuk (TOK FM), Karolina Krasuska (tłumaczka książki „Uwikłani w płeć”), Majka Sokal (Kultura Dla Tolerancji) oraz Mateusz Skucha (UJ).

—–
Uwikłani w płeć to najważniejsza praca w historii intelektualnej ruchu feministycznego. Książka, która w latach 90. XX wieku zapoczątkowała teorię queer, przekształcając całą scenę filozoficznych i feministycznych dyskusji dotyczących kwestii różnicy seksualnej. Judith Butler polemizuje z najważniejszymi twórcami z dziedziny teorii feminizmu, psychoanalizy i poststrukturalizmu: Simone de Beauvoir, Julią Kristevą, Zygmuntem Freudem, Claudem Levi-Straussem, Jacquesem Lacanem, Jacquesem Derridą i Michelem Foucaultem. Klasyka w swej dziedzinie i lektura obowiązkowa nie tylko na Gender Studies. Pierwsza książka Judith Butler po polsku!

Czytając tę książkę, testujmy jej idee w fantazji, próbujmy sobie wyobrazić świat, jaki powstałby, gdyby idee Judith Butler zostały wprowadzone w życie. Kto wie, czy nie byłby to przewrót na miarę kopernikańskiego?
Olga Tokarczuk, fragment wstępu

Uwikłani w płeć to klasyczna już dziś, obowiązkowa lektura nie tylko dla studentów i badaczy zajmujących się tematyką ciała i feminizmem, ale dla wszystkich zajmujących się filozofią, psychoanalizą czy szeroko rozumianą teorią kultury. Nie sposób uprawiać dziś refleksji nad płcią w kulturze bez znajomości tej przełomowej pracy.
Prof. dr hab. Maria Janion, Instytut Badań Literackich PAN

Wraz z książką Butler otrzymujemy feministyczną krytykę dyskursu feministycznego, interesującą i naprawdę wybuchową.
„Süddeutsche Zeitung”

Judith Butler (1956) – profesorka literatury porównawczej i retoryki University of California w amerykańskim Berkeley, zajmuje się teoriami władzy, seksualności, tożsamości i płci, twórczyni i prekursorka teorii queer, jedna z czołowych postaci ruchu feministycznego II połowy XX wieku, radykalna krytyczka wszelkich postaci esencjalizmu tożsamościowego, autorka licznych prac teoretycznych, m. in. Bodies that Matter: On the Discursive Limits of „Sex” (1993), The Psychic Life of Power: Theories of Subjection (1997), Excitable Speech: A Politics of the Performative (1997, wyd. polskie ukaże się w 2009 nakładem Wydawnictwa Krytyki Politycznej), Undoing Gender (2004), Giving an Account of Oneself (2005).

W czwartek, 11. grudnia:

Polski Instytut Antropologii serdecznie zaprasza na wykłady z cyklu
Kolokwia Antropologiczne

Odsłona II: Antropologia płci

prof. Judith Okely
Gendered Texts in Context: Anthropological Examples Through Changing Decades

Program wykładów:

WARSZAWA
8 grudnia, godz. 17.00
Uniwersytet Warszawski, aula w Starym BUW-ie
ul. Krakowskie Przedmieście 26/28

WROCŁAW
10 grudnia, godz. 11.00
Uniwersytet Wrocławski, Instytut Historii Sztuki, s. 208
ul. Szewska 36

KRAKÓW
11 grudnia, godz. 18.30
Uniwersytet Jagielloński, Collegium Witkowskiego, aula im. ks. Józefa Tischnera
ul. Gołębia 13

Wstęp wolny.

Partnerzy projektu:

– Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego

– Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Wrocławskiego

– Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wykład będzie dotyczył problematyki płci – sfery, która w różnych kulturach jest w różny sposób oswajana, problematyzowana i celebrowana, a także problemu pisania o płci. Judith Okely, przyglądając się zarówno swoim tekstom, jak i pracom innych antropologów podejmujących temat kulturowego uwikłania płci, ukaże bieguny instytucjonalnego i politycznego kontekstu ich powstawania.

Judith Okely – prof. antropologii społecznej, wicedyrektorka International Gender Studies Centre na Uniwersytecie Oksfordzkim, autorka wielu publikacji, m.in. The Traveller Gypsies, Simone de Beauvoir: A Re-reading, Anthropology and Autobiography, Own or Other Culture, Identity and Networks. Jej działalność naukowa koncentruje się wokół problematyki feminizmu, praktyki badań terenowych, tematu autobiografii. Obecnie pracuje nad książką Anthropological Practice: Fieldwork and the Ethnographic Method.

Następna odsłona Kolokwiów Antropologicznych: Antropologia środowiska.

Projekt realizowany dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Informacje na temat projektu:

www.pia.org.pl

wykład 6.: Web 2.0 – kim są społeczności?

Tym razem chciałabym zastanowić się nad kluczowym dla Web 2.0 pojęciem spoleczności, które zdążyło już ulec konwencjonalizacji czy wręcz mitologizacji. Przybrało także swoistą formę gatunkową znaną jako portal społecznościowy. Od MySpace i YouTube po Facebooka od Grono.net, kontrowersyjnej Naszej Klasy po ekskluzywne (bo polegające na systemie rekomendacji) Golden Line – Web 2.0 jawi się jako jeden wielki agregator rozmaicie sprofilowanych grup bliższych i dalszych znajomych. Czy wiemy ile portali społecznościowych w ogóle funkcjonuje w sieci? Czy są automatycznym narzędziem sukcesu? Czy społeczność społeczności równa? Co mówi to zjawisko o kulturze, w której żyjemy? Czy media stają się koniecznym interfejsem relacji społecznych i czy traci na tym nasza prywatność? Jak zmieniają się procedury tworzenia wiedzy? Czy społeczność = kreatywność? To tylko kilka z pytań, które nasuwają się przy te okazji. Mam nadzieję powrócić do tematów, które zostały zasygnalizowane, ale nie doczekały się na razie rozwinięcia (myślę głównie o pojęciu mash-up oraz o blogach jako formie uprawiania nauki). Jako punkt wyjścia: dla czytających po francusku wywiad z Pierrem Levy (w linkowni obok), dla pozbawionych tej umiejętności kilka haseł z Wikipedii: inteligencja zbiorowa (collective intelligence), mash-up (wszystkie definicje tego pojęcia, bo pokazują, że praktyka jest starsza niż technologie 2.0) i oczywiście remiks (to pojęcie będzie dla nas jednak tylko kontekstem, bo otwiera temat zbyt obszerny, było już także przedmiotem niejednej konferencji) . Jako materiał do dyskusji: fragment filmu, który wprowadzi nas także w zagadnienia wikinomii (rozwinę ten temat w kolejnych wykładach), wypowiada się m.in. Don Tapscott:

I kolejny fragment (warto zwrócić uwagę na różnicę w tym, jak rozumie się pojęcie inteligencji zbiorowej w środowisku biznesowym, a jak rozumie je Pierre Levy):